Na poziomie korporacyjnym największym wyzwaniem dla firm jest przygotowanie się do rygorystycznego raportowania danych z zakresu ESG wraz z wejściem wytycznych określonych przez dyrektywę CSRD. Gotowość do tego procesu powinna być poprzedzona budową oraz wdrożeniem polityki oraz strategii ESG w oparciu o bardzo dokładną i mocną merytorycznie analizę podwójnej istotności przygotowaną w oparciu o dialog z kluczowymi interesariuszami naszych Klientów.  Ważnym elementem jest też edukacja wszystkich pracowników firmy w tematyce zmian klimatu, znaczenia zrównoważonego rozwoju oraz ryzyk i celów ESG w organizacji.

Na poziomie portfolio nieruchomości lub indywidualnych obiektów to już nie tylko koncentracja na osiągnięciu wysokich poziomów w międzynarodowych systemach certyfikacji. 

10 największych wyzwań ESG

W ciągu 2023 roku zrównoważony rozwój jeszcze bardziej zyskał na znaczeniu, a według prognoz Savills tendencja ta będzie się utrzymywać również w 2024 roku, gdzie swój udział będą miały kryzysy klimatyczne i zmiany regulacyjne. Poniżej przedstawiamy dziesięć najważniejszych trendów, które naszym zdaniem będą miały wpływ na zrównoważony rozwój w branży nieruchomości: 

1. Bardziej rygorystyczna sprawozdawczość danych niefinansowych z obszaru ESG

Sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju/ESG będzie w dalszym ciągu ewoluować w kierunku bardziej rozbudowanego, złożonego i uregulowanego krajobrazu. 

W 2024 roku należy spodziewać się w krajach Unii Europejskiej początkowych etapów wdrażania Dyrektywy o Sprawozdawczości Przedsiębiorstw w Zakresie Zrównoważonego Rozwoju (CSRD) oraz pierwszych prób zastosowania Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Docelowo Dyrektywą tą będzie objętych w Europie ok. 40,000 przedsiębiorstw. 

Ponadto, przygotowywana obecnie Dyrektywa Green Claims, kolejny akt prawny z obszaru zrównoważonego rozwoju, ma na celu ograniczenie greenwashingu czyli bezpodstawnych oświadczeń na temat pozytywnego wpływu firm, ich produktów oraz usług na środowisko naturalne oraz człowieka.  

2. Definicja zerowego poziomu emisji netto dla budynków

Inicjatywa Science Based Targets (SBTi) pracuje obecnie nad globalną definicją budynku spełniającego wymagania w zakresie celu 1,5°C lub zerowego poziomu emisji netto. W Wielkiej Brytanii Savills, we współpracy z innymi organizacjami, pracuje nad brytyjskim standardem dla budynków o zerowej emisji dwutlenku węgla netto, który ma zostać opublikowany na początku 2024 roku i zastąpić obecną definicję.

W Unii Europejskiej, wszystkie nowe budynki mają być zero emisyjne od 2030 roku. Natomiast zgodnie z pakietem „Gotowi na 55” UE planuje ograniczyć emisje cieplarniane o co najmniej 55% (w porównaniu z poziomem z 1990 r.) do 2030 r. Aby osiągnąć ten cel, jednym z działań, które będą musiały podjąć Państwa członkowskie będzie redukcja emisji z budynków już istniejących.

3. Ciągły rozwój w obszarach społecznych

Należy spodziewać się większego nacisku na znaczenie litery „S” w skrócie ESG, odnoszącym się do działań związanych z ochroną środowiska (E), odpowiedzialnością społeczną (S) i ładem korporacyjnym (G). Rynek będzie dokładniej niż kiedykolwiek analizował kwestie wpływu społecznego, różnorodności, równości i włączenia, zobowiązując się do poprawy obecnej sytuacji i bardziej przejrzystej sprawozdawczości.

4. Najemcy korzystający z zielonych umów najmu

Better Building Partnership (BBP) na rynku brytyjskim zamierza wprowadzić nową wersję Green Leases Toolkit, która będzie stanowić pierwszą aktualizację tego zestawu narzędzi od ponad dziesięciu lat. Choć zielone umowy najmu były tradycyjnie wykorzystywane przez wynajmujących jako środki dyscyplinujące wobec najemców, obserwuje się obecnie rosnącą tendencję ze strony najemców do narzucania wynajmującym wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju, co odwraca dotychczasową dynamikę. 

5. Koncentracja na zarządzaniu ryzykiem klimatycznym

W 2023 roku trzy badania wykazały, że instytucje finansowe i fundusze emerytalne w dalszym ciągu nie uwzględniały odpowiednio ryzyka zmian klimatycznych w swoich portfelach. Sektor nieruchomości musi szybko nadrobić zaległości w zakresie ryzyk klimatycznych oraz odporności sektora na ich negatywny wpływ. 

6. Bioróżnorodność biologiczna i raportowanie wpływu

Skupienie na różnorodności biologicznej będzie coraz większe, w miarę jak przedsiębiorstwa i instytucje finansowe zaczną dobrowolnie przyjmować ramy sprawozdawczości TNFD (Taskforce for Nature Related Financial Disclosures), a deweloperzy na rynku brytyjskim będą zobowiązani do spełnienia opóźnionych wymagań BNG (Biodiversity Net Gain). 

GRI, największy dobrowolny system raportowania danych niefinansowych na świcie, wydał nowy standard dotyczący raportowania wpływu przedsiębiorstw na różnorodność biologiczną. Zmiany w standardzie są odpowiedzią na rosnącą wagę tego aspektu. Raportowanie wpływu przedsiębiorstwa na różnorodność biologiczną wymagane będzie również w ramach obowiązkowego europejskiego standardu sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, ESRS.

W 2024 roku, Konferencja ONZ, COP16 w Kolumbii ma być poświęcona tematyce różnorodności biologicznej i będzie miała na celu zmobilizowanie planów zatrzymania i odwrócenia degradacji przyrody, w tym ochrony 30 procent planety i przywrócenia 30 procent zniszczonych ekosystemów.

7. Modernizacje i wydajność operacyjna budynków

Ok. 75 - 80 procent budynków, z których będziemy korzystać w 2050 roku, zostało już wybudowanych. Istnieje pilna potrzeba zajęcia się zarówno ich wydajnością, jak i wpływem na zmiany klimatu. Spodziewamy się większego nacisku na raportowanie wydajności operacyjnej/użytkowej budynków.

8. Poprawa jakości powietrza

W Ghanie odbędzie się druga światowa konferencja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na temat zdrowia i zanieczyszczenia powietrza, której celem będzie zwrócenie uwagi na kwestię zanieczyszczenia powietrza.  Od połowy 2024 r. w Warszawie i Krakowie zostaną uruchomione Strefy Czystego Transportu. Dla kierowców będzie oznaczało to jedno – samochody napędzane silnikiem diesla bądź benzynowym, niespełniające określonym norm w zakresie emisji spalin, nie będą mogły wjeżdżać do miasta.

9. Większe wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI)

Coraz więcej startupów wykorzystuje sztuczną inteligencję do wspierania realizacji celów w zakresie zrównoważonego rozwoju. Na przykład cyfrowe bliźniaki (z ang. digital twins), które są symulacjami lub kopiami świata fizycznego, mogą być wykorzystane do testowania różnych przyszłych scenariuszy i prognozowania zmian wynikających ze zmiany klimatu. Sztuczna inteligencja odgrywa kluczową rolę w uzupełnianiu luk w danych i może służyć jako system wczesnego ostrzegania pomagający decydentom.

10. Kobiety siłą napędową zrównoważonego rozwoju

Udział i przywództwo kobiet w działaniach na rzecz klimatu wiąże się ze skuteczniejszym zarządzaniem zasobami, lepszymi wynikami w zakresie ochrony środowiska i wyższą gotowością na wypadek katastrof. Wykazano, że w sektorze prywatnym bardziej zróżnicowane pod względem płci zarządy i kadry kierownicze przedsiębiorstw prowadzą do bardziej zrównoważonych polityk, a coraz liczniejsze badania dowodzą, że zaangażowanie bardziej zróżnicowanych grup ludzi prowadzi do podejmowania lepszych decyzji.

Podsumowując należy zaznaczyć, że wskaźniki ESG nie są zwykle częścią obowiązkowej sprawozdawczości finansowej. Mimo to firmy coraz częściej ujawniają te informacje w swoich raportach rocznych lub w samodzielnym raporcie dotyczącym zrównoważonego rozwoju (lub ESG).