Woda jest podstawą zrównoważonego rozwoju i ma kluczowe znaczenie dla rozwoju społeczno-gospodarczego, zdrowych ekosystemów i przetrwania ludzi. Ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia globalnego obciążenia chorobami oraz poprawy zdrowia, dobrobytu i produktywności populacji. W związku z tym należy radykalnie poprawić efektywność wykorzystania wody, aby zachować i potencjalnie odzyskać zasoby wodne. 

Stres wodny - co to takiego?

Stres wodny występuje, gdy zapotrzebowanie na wodę przekracza dostępną ilość. Około 30% populacji Europy jest dotknięte niedoborem wody w ciągu przeciętnego roku. Według najnowszych danych Aquastatu, najniższe ryzyko niedoborów wody w Europie występuje w krajach nordyckich, co zawdzięczają one dużym zasobom. Z kolei Irlandia, Francja i Włochy mogą pochwalić się stosunkowo znacznymi odnawialnymi zasobami wody w przeliczeniu na jednego mieszkańca oraz niskim wskaźnikiem zależności, który nie przekracza 10%. Niemniej jednak wszystkie te kraje stają w obliczu konieczności podjęcia działań w ramach przygotowań na przyszłe wyzwania, ponieważ zapotrzebowanie na wodę będzie wzrastać wraz z rosnącym wolumenem przechowywanych danych.

Czy zagraża nam niedobór wody?

Niedobór wody w Europie można podzielić na dwie kategorie: niedobór fizyczny, gdy występuje niedobór wody z powodu lokalnych warunków ekologicznych; oraz niedobór ekonomiczny, gdy istnieje nieodpowiednia infrastruktura wodna. W nadchodzących latach spodziewane jest, że sytuacja z niedoborem wody ulegnie pogorszeniu, ponieważ zmiany klimatyczne zwiększają częstotliwość, skalę i wpływ występowania suszy, czego dobrym przykładem jest obecnie Polska.

Chłodzenie centrów danych

Jak podaje firma Graphical Research, całkowita wartość europejskiego rynku systemów służących do chłodzenia centrów danych (w tym chłodzenia powietrzem i cieczą) w 2020 roku sięgnęła 3,5 mld dolarów, a w latach 2021-2027 może wzrosnąć o kolejne 15 procent.

Jedno centrum danych zużywa średnio 26 milionów litrów wody rocznie w przeliczeniu na megawat mocy. Wielkość ta – przy założeniu, że systemy chłodzenia cieczą wykorzystuje się w 20% wszystkich istniejących w Europie centrów danych – oznacza, iż obiekty tego typu zużywają 43,2 mld litrów wody rocznie. Z tego względu o wyborze lokalizacji pod budowę nowego centrum danych coraz częściej będzie decydować dostęp do wody.

Zużycie wody, a strategia ESG

W 2022 roku inicjatywa samoregulacyjna Pakt na rzecz Neutralności Klimatycznej Centrów Danych (Climate Neutral Data Centre Pact - CNDCP), zrzeszająca 74 operatorów centrów danych i 23 stowarzyszenia, przedstawiła Komisji Europejskiej propozycję wskaźników dotyczących oszczędzania wody. Jej celem jest ograniczenie zużycia wody do maksymalnie 400 ml na kWh (400 litrów na MWh) mocy komputera do roku 2040. Ten oddolnie wyznaczony cel jest niezwykle ambitny, ale świadczy o zaangażowaniu europejskiej branży centrów danych w ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Cele związane z ograniczeniem zużycia wody koncentrujące się na zwiększonym wykorzystaniu wody deszczowej oraz wody szarej powinny być częścią szerszych strategii ESG firm. Ponadto, oszczędność wody oraz odpowiedzialne zarządzanie zasobami wodnymi w budynkach jest zawarte w sektorowych wytycznych technicznych określnych przez Taksonomię EU dla budynków. W tym miejscu warto również zaznaczyć, iż raportowanie gospodarki wodnej w całym łańcuch wartości będzie również przedmiotem raportowania dla firm podlegających pod wchodzącą w życie dyrektywę CSRD. 

W przypadku budynków liczymy wodę potrzebną do wytworzenia materiałów budowlanych, w procesie budowy oraz eksploatacji obiektu.

Jak zatem zmniejszyć zużycie wody w centrach danych? Najlepszym sposobem mogłoby być zastosowanie alternatywnych metod chłodzenia, takich jak chłodzenie powietrzem czy chłodzenie ewaporacyjne, które wymagają znacznie mniejszych ilości wody w porównaniu z tradycyjnymi systemami wykorzystującymi wodę. Niemniej jednak charakteryzują się one większym zużyciem energii.

Jednym ze sposobów na zwiększenie efektywności centrów danych może być także wdrożenie systemów chłodzenia w obiegu zamkniętym, w których woda jest recyrkulowana i nie musi być uzupełniana z zewnętrznego źródła. Dostępnych jest również szereg innych prostych rozwiązań projektowych pozwalających zwiększyć efektywność, takich jak wirtualizacja serwerów czy regularna konserwacja systemów chłodzenia.

W marcu 2023 roku firma Google poinformowała o prowadzeniu prac nad nowymi technologiami chłodzenia, które umożliwiłyby radykalne zmniejszenie zużycia wody w centrach danych. Szczegóły nadal pozostają tajemnicą, ale Google planuje zmniejszyć zużycie wody o 50%. To nie wystarczy do osiągnięcia celu wyznaczonego przez CNDCP, ale byłby to znaczący krok naprzód dla sektora centrów danych.

PO WIĘCEJ INFORMACJI

 Przeczytaj o ESG.

Zachęcamy również do mierzenia własnego śladu wodnego: kalkulator .